Το φάντασμα της γωνίας

Είναι διαπιστωμένο: το πρωί οι άνθρωποι της Αθήνας σέρνουν την κούραση τους όπως οι φυλακισμένοι τις αλυσίδες. Το μόνο που τους λείπει είναι οι ριγέ φόρμες. Μάτια πρησμένα και κατακόκκινα, ώμοι γερτοί και βλέμμα απελπισίας που αναζητά κάτι παραπάνω από το μεροκάματο
Δεν είμαι καθόλου έτσι τα πρωινά. Τις περισσότερες φορές τουλάχιστον. Μάλιστα όταν περιγράφω τον εαυτό μου σε φίλους τους λέω ότι το πρωί πηγαίνω στη δουλειά με τη διάθεση της κοκκινοσκουφίτσας. Τραλαλά-τραλαλό, στο δάσος περπατώ όταν ο λύκος δεν είναι εδώ.
Έτσι ήμουν κι εκείνο το πρωί ανεβαίνοντας την Παπαδιαμαντοπούλου.
Είχα τα χέρια στις τσέπες του μπουφάν και στ’ αυτιά μου τ’ ακουστικά του mp3. Τα βήματα μου στην πόλη σχεδόν πάντα συνοδεύονται από ραδιόφωνο και μουσική να χρωματίζει τα χαράματα.
Πέρασα με γρήγορο βηματισμό το κινέζικο ρουχάδικο με τις απαθείς κούκλες που δειγμάτιζαν την εκ Πεκίνου πρετ-α-πορτέ, πέρασα το ψαράδικο με τ’ ασημένια πτώματα στον πάγο, προσπέρασα τα υπόλοιπα καταστήματα που δεν είχαν ακόμα ανοίξει και χαμένος στις σκέψεις μου πλησίασα στη γωνία των οδών Μικράς Ασίας και Ξένιας.
Περπατούσα στο πεζοδρόμιο και κάτω από τη στοά που δημιουργούν σ’ εκείνο το σημείο οι πολυκατοικίες. Παρκαρισμένη δίπλα στο πεζοδρόμιο και τ’ Αβραμοπούλεια κάγκελα ήταν μια από τις δαγκάνες της τροχαίας. Έμοιαζε με μηχανικό έντομο έτοιμο να επιτεθεί. Ο κόσμος τριγύρω ήταν λίγος και το φώς είχε μια μπλε μουντάδα.
Και τότε, δυο μέτρα πριν φτάσω στη γωνία του δρόμου, έπιασα με την άκρη του ματιού μου κάτι να πέφτει, να χτυπά στα κάγκελα δίπλα στη δαγκάνα και να σκάει στις τσιμεντένιες πλάκες. Η πρώτη μου σκέψη ήταν ότι θα είχε φύγει καμιά ζαρντινιέρα από εκείνες που κρέμονται βαρυφορτωμένες απ’ τα μπαλκόνια ή ακόμα χειρότερα κανένα κλιματιστικό. Πάντα το φοβόμουν αυτό όταν περπατούσα στην Αθήνα. Πάντα αισθανόμουν σα καρτούν που από στιγμή, σε στιγμή θα γινόταν χαλκομανία από ένα πιάνο. Ανατρίχιασα και συνέχισα να περπατώ γυρνώντας ταυτόχρονα να δω τι ήταν αυτό που είχε πέσει.
Πάγωσα.
Το σώμα μιας γυναίκας γύρω στα πενήντα πέντε, κείτονταν ανάσκελα στο πεζοδρόμιο. Το κεφάλι της είχε ανοίξει κι ένας κόκκινος λεκές χρωμάτιζε το τσιμέντο. Τα μάτια της κοιτούσαν ανέκφραστα κάπου ψηλά. Τα μάτια της! Δεν ήθελα να τα βλέπω αλλά δεν μπορούσα να κάνω αλλιώς. Ήταν το πιο απαίσιο και μαζί το πιο συντριπτικό θέαμα που μπορείς να δεις. Μάτια που ξέρεις ότι είναι ανοιχτά αλλά δεν βλέπουν τίποτα. Γυάλινα μάτια.
Εκείνο το πρωί η κοκκινοσκουφίτσα μέσα μου συνάντησε τον κακό λύκο. Ήταν η Αθήνα που χαμογελούσε χαιρέκακα με δόντια τροχισμένα. Με περίμενε στη γωνία και σα μοχθηρός φαρσέρ μου ‘ριξε μια ξεγυρισμένη καρπαζιά.
Δεν έμαθα ποτέ λεπτομέρειες για εκείνη τη γυναίκα. Μονάχα ότι έπεσε προσπαθώντας να κρεμάσει στο μπαλκόνι της CD’s για να τρομάζει τα περιστέρια. Άκου τώρα! Τελικά είχα δίκιο που πάντα πίστευα ότι τα περιστέρια της Αθήνας έχουν σκοπό να μας εξολοθρεύσουν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο.
Πάντως από τότε και κάθε φορά που έπρεπε να περάσω από εκείνο το σημείο φανταζόμουν μια σιλουέτα να στέκεται στη γωνία. Κοιτάζει αμίλητη κι ανέκφραστη τη ζωή που συνεχίζεται στην Αθήνα όπως πάντα, στοιβάζοντας ζωές κι ασήμαντες ιστορίες τη μια πάνω στην άλλη, φουσκώνοντας το ίζημα της ιστορίας της.

Ο χαμένος κρίκος

Μέρες τώρα στριφογυρίζει στο μυαλό μου μια εικόνα που αντίκρισα περπατώντας την οδό Μαίζωνος στο κέντρο της πόλης. Είχα χρόνια να περάσω απ’ αυτόν τον δρόμο και είχα ξεχάσει τη γραφικότητα του αλλά κυρίως έμεινα έκπληκτος επειδή ανακάλυψα ή μάλλον αντιλήφθηκα μια ακόμα από τις αλήθειες της Αθήνας.
Ίσως αφορμή για τις σκέψεις μου να ήταν κι ένα ντοκιμαντέρ που έτυχε να δω πρόσφατα στην ΕΤ1 και που αφορούσε τη μοναδική (απ’ όσο γνωρίζω) μεγάλη αρχιτεκτόνισσα της ιστορίας και σίγουρα μια από τις μεγάλες μορφές της σύγχρονης αρχιτεκτονικής, τη Ζαχά Χαντίντ.
Βλέποντας τις εικόνες από τα ουτοπικά-φουτουριστικά-οργανικά κτίρια της Χαντίντ που (όσα έχουν περάσει το στάδιο της μακέτας) συγκαταλέγονται σε αυτό που ονομάζουν σύγχρονη μνημειακή αρχιτεκτονική, δεν μπορείς παρά να σκεφθείς με θλίψη την απουσία τέτοιων κτιρίων από την Αθήνα. Εξαίρεση που κατά τη γνώμη μου απλά επιβεβαιώνει τον κανόνα αυτό, αποτελούν μερικά κτίρια μετρημένα στα δάχτυλα του ενός χεριού, όπως το νέο μουσείο της Ακρόπολης του Τσουμί και το Ολυμπιακό συγκρότημα στο Μαρούσι του Καλατράβα. Από εκεί και πέρα τίποτα. Το απόλυτο νεοελληνικό χάος που παραδέρνει από την πολυκατοικία στο κακόγουστο εμπορικό τύπου Babis Vovos.
Περπατώντας λοιπόν εκείνο το απόγευμα Τετάρτης στη Μαίζωνος κρατούσα στην αρχή το βλέμμα μου χαμηλά προκειμένου ν’ αποφύγω τα στοιβαγμένα σκουπίδια και τις κουράδες των σκύλων. Φτάνοντας όμως στη συμβολή με την οδό Χίου όπου βρισκόταν σε εξέλιξη η κλασσική λαϊκή της Τετάρτης, αναγκάστηκα να σηκώσω το βλέμμα για να μη πέσω πάνω σε κάποιον από τους ανθρώπους που ψώνιζαν.
Έτσι για λίγα δευτερόλεπτα η ματιά μου ξέφυγε από την κορυφογραμμή του πλήθους και σταμάτησε στο βάθος της ευθύγραμμης οδού Μαίζωνος. Όπως έπεφτε το φως του ήρεμου Δεκεμβριάτικου ήλιου, στα δεξιά του δρόμου διαγράφονταν σβησμένη η φιγούρα ενός λαϊκού σπιτιού. Είχε πάνω του φθαρμένες όλες τις γνωστές νεοκλασικές απομιμήσεις (ακροκέραμα ψευδοκολώνες, κτλ) ενώ παραδίπλα ορθωνόταν άκαμπτη και γνώριμη η πανταχού παρούσα γκρίζα πολυκατοικία της Αθήνας.
Ακριβώς απέναντι όμως, στ’ αριστερά του δρόμου, έλαμπε σαν φωταγωγημένος από το φως του ήλιου ο χαμένος κρίκος τούτου του αρχιτεκτονικού τοπίου. Ίσως είναι υπερβολή αυτό που λέω αλλά μέσα στην οπτική κοινοτοπία αυτής της πόλης, το φουτουριστικής (και ίσως ακούσια χιουμοριστικής) διάθεσης τσιμεντένιο γκαράζ ήταν μια πραγματική ανάσα.
Ναι. Ανάμεσα στο λαϊκό σπίτι του πρώτου μισού του εικοστού αιώνα και την πολυκατοικία της αντιπαροχής του δεύτερου μισού, στέκεται στην οδό Μαίζωνος, σα μνημείο της χαμένης αρχιτεκτονικής καινοτομίας της Αθήνας, ένα απλό γκαράζ. Είναι φτιαγμένο από σκυρόδεμα που έχει με τα χρόνια αποκτήσει το χρώμα του ξασπρισμένου κόκκαλου, έχει καμπύλες γραμμές που τόσο λείπουν από τη δικτατορία του κύβου που κυριαρχεί παντού, ενώ θυμίζει μπολ ή φωλιές που αιωρούνται η μία πάνω στην άλλη. Είναι ένα γυμνό, λειτουργικό κτίριο που μου θύμισε τη γυμνή ομορφιά ενός ανθρώπινου σώματος.
Στο δικό μου μυαλό αυτό το τσιμεντένιο γκαράζ με την ξεκάθαρη φόρμα, την απαλλαγμένη από κάθε διάθεση μικροαστικού στολισμού, αποτελεί το χαμένο κρίκο στο τοπίο της Αθήνας και κατά βάθος το χαμένο κρίκο στην ίδια την κοινωνία της.
Η αλήθεια είναι ότι σ’ αυτή την πόλη οτιδήποτε ξεφεύγει από τη νεοελληνική μίζερη και στενόμυαλη πραγματικότητα, παραμένει πάντα κρυμμένο ανάμεσα στα μπάζα. Περιμένει έτοιμο να το ανακαλύψει ένα ανυποψίαστο μάτι σε μια στιγμή αποκάλυψης.
Τελικά όμως τι είναι εκείνο που, οπτικά τουλάχιστον με ενοχλεί στην Αθήνα; Η απάντηση απλή. Το απέραντο μικροαστικό τοπίο της Αθήνας που σε μεγάλο βαθμό απηχεί τη μικροαστική αντίληψη των κατοίκων της. Είναι σα να μην έχει υπάρξει ποτέ ο χρόνος και η ιστορία καθώς τούτη η λαίλαπα μοιάζει να σκεπάζει την πόλη απόλυτα διαχρονική και αδηφάγα. Έτσι τι απομένει;
Ο Παρθενώνας και οι πολυκατοικίες. Κι ανάμεσα τους μερικά εμπνευσμένα γκαράζ.

Πουθενά

Η ώρα ήταν περίπου εννιάμιση το βράδυ και κατέβαινα την Αγίου Κωνσταντίνου. Είναι μια διαδρομή που έχω κάνει άπειρες φορές στα χρόνια που ζω στο κέντρο της Αθήνας και κάθε φορά, κατεβαίνοντας από την Ομόνοια προς την πλατεία Καραϊσκάκη διάλεγα ασυναίσθητα το αριστερό ή το δεξί πεζοδρόμιο. Αυτή τη φορά είχα διαλέξει το αριστερό, εκείνο που περνά μπροστά από τον μετακομισμένο αλλά ακόμα διάσημο Μπακάκο.
Σε μια σιωπηλή συμφωνία ο κόσμος σ’ αυτή την πλευρά ανέβαινε προς την Ομόνοια πηγαίνοντας αντίθετα από εμένα. Μπορούσα να βλέπω άνετα τα πρόσωπα τους. Ήταν κυρίως ξένοι μετανάστες, αφρικανοί, μεσανατολίτες κι Αλβανοί που πήγαιναν στο νυχτοπάζαρο της Ομόνοιας. Επαρχιώτες και φοιτητές που είχαν μόλις αποβιβαστεί από το λεωφορείο της διαδρομής ΚΤΕΛ Κηφισού-Ομόνοια πηγαίνοντας για το μετρό.
Όλα τα πρόσωπα ήταν ταυτόχρονα οικία και αδιάφορα. Μέρος του βιοτόπου του κέντρου. Ακόμα κι οι μαύρες πουτάνες ή τα τραβέλια-υπερπαραγωγές που κάποτε μου φαινόταν εξωτικά πλάσματα τώρα ήταν κι αυτές κομμάτια του συνηθισμένου ντεκόρ.
Κι όλα θα ήταν ίδια αν ξαφνικά, καθώς πλησίαζα την εκκλησία του Αγίου Κωνσταντίνου το μάτι μου δεν έπεφτε σχεδόν αναγκαστικά από τη φωταψία, στο ανακαινισμένο Εθνικό Θέατρο. Δεν ήταν φυσικά η πρώτη φορά που το έβλεπα. Για την ακρίβεια είχα παρακολουθήσει τη μεταμόρφωση του σ’ όλα της τα στάδια. Βαρύ γκρίζο-σκαλωσίες με πράσινο δίχτυ-αστραφτερά φώτα.
Αυτό που μου κίνησε πραγματικά το ενδιαφέρον βγάζοντας με από τις σκέψεις μου ήταν ο κόσμος που στεκόταν μπροστά από το φωταγωγημένο κτίριο του Τσίλερ. Έχοντας ξαφνικά την αίσθηση ότι μπορούσα να δω από ψηλά την Αγίου Κωνσταντίνου δεν μπορούσα να παραβλέψω το γεγονός ότι τούτος ο δρόμος λειτουργούσε σαν αλληγορία και σύμβολο του διχασμού που επικρατεί σήμερα στο κέντρο της πόλης αν όχι στην Αθήνα ολόκληρη.
Για κάποιο λόγο το δεξί πεζοδρόμιο της Αγίου Κωνσταντίνου ήταν πάντοτε καθαρό και άοσμο ενώ ο κόσμος που κυκλοφορούσε ήταν αυτός που ο μέσος Αθηναίος θα αποκαλούσε «κόσμο της προκοπής». Αντίθετα το απέναντι πεζοδρόμιο είναι πάντα μέσα στη βρώμα, πήχτρα στον κόσμο, τους μετανάστες και τα πρεζόνια που η αστυνομία διώχνει από τη βιτρίνα της Ομόνοιας.
Απόψε ο κόσμος που είχε παραταχθεί στις μεγαλόπρεπες εισόδους του πρώην βασιλικού θεάτρου έκανε αυτή την αντίθεση ακόμα μεγαλύτερη. Από τη μια μεριά υπήρχε ο κόσμος που δεν είχε ζήσει ποτέ τη φαντασίωση της μητρόπολης κι από την άλλη ο κόσμος που επέμενε να φαντασιώνεται τη μητρόπολη.
Αναρωτιόμουν τι είδους κόσμος ήταν αυτός που είχε αποφασίσει να περάσει το βράδυ του θαυμάζοντας την ανακαίνιση του Εθνικού Θεάτρου και βλέποντας την παράσταση «Πουθενά» του Παπαϊωάννου.
Παρεμπίπτοντος έχω να δω Παπαϊωάννου από τους καιρούς προ Ολυμπιάδας. Είχα δει την τελευταία του παράσταση στου Ψυρρή, πριν το Μπεν Χουρ του 2004. «Για πάντα», νομίζω ότι λεγόταν εκείνη η παράσταση κι αυτό που μου ‘χει μείνει εκτός από μια διάχυτη μελαγχολία ήταν ένας γορίλας με πουέντ κι ο ίδιος ο Παπαϊωάννου ντυμένος με το φόρεμα της Μονρό να αιωρείται στο πλεξιγκλάς.
Απόψε ένιωθα ν’ απομακρύνομαι από το πλήθος του απέναντι πεζοδρομίου. Αναρωτιόμουν τι είδους κόσμος ήταν. Πόσοι από αυτούς ήταν χρεοκοπημένοι επιχειρηματίες, ευτυχισμένα ζευγάρια μικροαστών, κουλτουριάρες και μοναχικές αδερφές, ανύπαντρες τριαντάρες και κακοπληρωμένοι δημοσιογράφοι free press εντύπων; Πόσοι από αυτούς ήταν άνθρωποι που περνούσαν τις μέρες τους υποκρινόμενοι τους εκλεπτυσμένους και κοσμοπολίτες αστούς.
Για άλλη μια φορά θυμήθηκα πόσο γρήγορα έσβησε για μένα η φαντασίωση της Αθήνας. Μέσα σε μια βδομάδα είχε ξεφτίσει κι ας μην είχα φτάσει εδώ από τη Νέα Υόρκη, το Λονδίνο ή το Βερολίνο. Είχα έρθει από ένα παρατημένο βλαχοχώρι κι όμως το φέγγος της Αθήνας κράτησε μόνο μια βδομάδα. Η φαντασίωση της μητρόπολης άρχισε να σβήνει μέσα στην κάπνα της πραγματικής ζωής.
Ένιωθα να κινούμαι στη σκιά, μακριά απ’ το πλήθος που ζούσε τη φαντασίωση του. Ένιωθα όμως ότι βρισκόμουν στην αληθινή Αθήνα. Όχι ότι μου αρέσει η αληθινή της όψη. Δε θέλω να καθαγιάσω τη δυστυχία και τη μιζέρια ούτε να την ντύσω με τα άμφια της τέχνης. Δεν γουστάρω την τέχνη που εξυμνεί το βρυχηθμό της απελπισίας. Αλλά τελικά τι είναι καλύτερο; Το αριστερό πεζοδρόμιο ή το δεξί; Να έχεις τα μάτια κλειστά ή ανοιχτά; Να έχεις συμβιβαστεί με την αθλιότητα ή να προσπαθείς να την ξορκίσεις με λαμπρά αρχιτεκτονήματα και ακατανόητες παραστάσεις;
Που είναι λοιπόν η αληθινή επιλογή. Που είναι η αληθινή Αθήνα;
Ίσως πουθενά. Το έλεγε και η αφίσα.

Κόμπες ο Ντερλικοτής

Είμαι σίγουρος ότι πολλοί εκεί έξω δεν γνωρίζεται τον Κόμπες τον Ντερλικοτή. Οπότε επιτρέψτε μου να σας μιλήσω για αυτόν τον ντελικανή με τα χέρια σαν κουπιά και το μαλλιαρό σώμα που ζει σε μια πόλη που ονομάζεται Ζουμζερί.
Βγαλμένος από την αστείρευτη φαντασία της Ευθυμίας Δεσποτάκη ο Κόμπες είναι μια από τις πιο αναπάντεχες φιγούρες του ελληνικού (και διεθνούς τολμώ να πω) φάντασυ που περιδιαβαίνει στις φαντασμαγορικές πόλεις και περιοχές ενός συναρπαστικού κόσμου, ζώντας ξεκαρδιστικές περιπέτειες και έναν μεγάλο έρωτα.
Για χάρη των… καπρίτσιων της ερωμένης του μέντορα του, του μάγου Πετρεξού (ξέρω μπερδευτήκατε λίγο) ο Κόμπες αναγκάζεται να ταξιδέψει στα μήκη και τα πλάτη τούτου του κόσμου και να υπερνικήσει όλα τα… ανορθόδοξα που θεοί και θνητοί βάζουν στο δρόμο για να φτάσει στον στόχο του. Κι όλα αυτά μέσα από διαλόγους και ατάκες που τσακίζουν κόκαλα.
Ταξιδεύοντας με τον Κόμπες μέσα από τα γραπτά που η συγγραφέας είχε την καλοσύνη να μου δώσει να διαβάσω, έζησα τις πιο τρελές περιπέτειες σκηνοθετημένες με μαεστρία και το κυριότερο ταυτίστηκα μ’ έναν από τους πιο αντισυμβατικούς ήρωες (αλλιώς θα το έλεγα κάφρους) που σε διαφορετική περίπτωση θα με έκαναν να τον αντιπαθήσω επιτόπου. Όμως ο Κόμπες κι οι υπόλοιποι χαρακτήρες συνθέτουν έναν τόσο ζωντανό, θελκτικό και τρελό κόσμο που εγώ τουλάχιστον δεν κατάφερα να του αντισταθώ.
Θέλοντας λοιπόν να συμμετάσχω έστω κι απ’ έξω, απ’ έξω σε τούτη τη δημιουργία η Ευθυμία μου έδωσε το προνόμιο να σχεδιάσω το χάρτη στον οποίο διαδραματίζονται κάποιες από τις περιπέτειες του Κόμπες. Ελπίζω να σας αρέσει και να σας «τσιγκλήσει» να αναζητήσετε τις ιστορίες που η Ευθυμία έχει ανεβάσει στο blog της:
http://dailyzoomzeree.blogspot.com/
και στη βιβλιοθήκη των ιστοριών φαντασίας του site Sff.gr : http://www.sff.gr/forums/index.php?showtopic=5915

Όταν με το καλό τούτες οι ιστορίες της Ευθυμίας ολοκληρωθούν και πάρουν το δρόμο για τα ράφια των βιβλιοπωλείων τότε είμαι σίγουρος ότι δύσκολα θα τους αντισταθείτε κι εσείς. Αν λοιπόν σας άρεσε ο Κόναν και ξεκαρδίζεστε με τις ιστορίες του Πράτσετ τότε θα λατρέψετε τον Κόμπες και τον κόσμο του.

Ο ΧΑΡΤΗΣ ΤΗΣ ΓΚΟΡΜΑ

ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΣΩΤΕΡΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ

Ο Ερωτευμένος Γάτος

Ήταν Χειμώνας και χάραμα στην άκρη του δάσους. Τα νησιά της ομίχλης ανέρχονταν στα σύνορα του κόσμου κι οι ασημένιοι καταρράχτες έμοιαζαν λόγια παγωμένα στη μέση μιας φράσης. Το φρέσκο χιόνι ακουμπούσε απαλά πάνω στη γη κι η ησυχία αόρατη στρώση από πάνω. Στο αγροτόσπιτο όλα ήταν ήσυχα ακόμα και κοιμισμένα. Το ίδιο κι ο Βαγγέλης, ο σκύλος, ο βαρέλας με το βραχνό του γαύγισμα. Μα στο ξάφνιασμα της μέρας μια μυρωδιά που κουβαλούσε μνήμες αγριοσύνης τρύπωσε στα ρουθούνια του και τον έκανε να σηκώσει πρώτα το μαλλιαρό κεφάλι του κι έπειτα το βαρύ, μαχμουρλίδικο σώμα του. Βγήκε έξω απ’ τον μικρό στάβλο όπου φώλιαζε τα κρύα βράδια και πατώντας άτολμα το αφράτο χιόνι ακολούθησε το νήμα της οσμής. Και δεν άργησε ν’ ανακαλύψει την πηγή της. Πάνω στο χιόνι ήταν πεσμένο κάτι μικρό, μαύρο και ζωντανό ακόμα.
Ο Βαγγέλης ψυχοπονιάρης γίγαντας του σκυλόκοσμου λυπήθηκε το μαύρο γούνινο κουβάρι και παίρνοντας το απαλά στο στόμα το κουβάλησε ως το σπίτι της κυράς του. Το απίθωσε στο κατώφλι και κοίταξε την κλειστή πόρτα γαβγίζοντας της βραχνά.
Όταν η Μαρία άνοιξε την εξώπορτα ταραγμένη απ’ το άκαιρο ξύπνημα, τράβαγε ακόμα πάνω της εκείνη τη ρόμπα, την κόκκινη με τα κεντημένα λουλούδια που την έκανε να μοιάζει με κήπο. Κι εκεί που ήταν έτοιμη να κατσαδιάσει το μαντρόσκυλο της που την ξύπναγε χωρίς λόγο πριν απ’ τα κοκόρια, το μάτι της έπεσε μπροστά στα πόδια της.
Με τα μαλλιά ξέμπλεκα να πέφτουν χρυσή κουρτίνα στ’ όμορφο αγουροξυπνημένο πρόσωπο η Μαρία σήκωσε το μικρό πλάσμα που χωρούσε στη χούφτα της κι ήταν ελαφρύ σα πούπουλο, μονάχα μαύρη γούνα και κοκαλάκια.
«Έλα παναγιά μου! Που βρέθηκες εσύ εδώ;», είπε και σαν η ζέστη του χεριού της να το ζωντάνεψε ένα μικρό καρβουνοκεφαλάκι με δυο μάτια ζαφείρια γύρισε και την κοίταξε.
«Μωρέ.., το καημένο!», είπε και χάιδεψε μια υγρή μουσούδα, «Πάμε να σε ζεστάνω και να σου βρω λίγο γάλα πριν ψοφήσεις».
Από κείνο το χάραμα ένας καινούργιος ένοικος προστέθηκε στο αγροτόσπιτο στην άκρη του δάσους. Και καθώς ζωντάνευε και ξεθάρρευε αναστημένος από την στοργή της Μαρίας, μέσα απ’ την απαλή γούνα και τα εύθραυστα κοκαλάκια ξεπήδησε ένας μαύρος γάτος, γεμάτος ζωή. Ένας γάτος που καθώς ο καιρός περνούσε αγάπησε την κυρά του με τον ασίγαστο, παράφορο έρωτα των μαύρων γάτων.
Κι όσο για το όνομα του…, αυτό του το ‘δωσε η Μαρία τη μέρα που πήγε και χώθηκε μέσα στο σακί με τ’ αλεύρι και βγήκε σα πέστροφα για το τηγάνι. Φαρίνας. Φαρίνας ο άταχτος, ο γοργοπόδαρος, ο ποντικοσφάχτης, ο ερωτιάρης.
Και δεν υπήρχε μεγαλύτερη ευτυχία για τον Φαρίνα από τις ήρεμες ώρες του απομεσήμερου όταν η κυρά του τον έπαιρνε στην αγκαλιά της και τον χάιδευε τρυφερά τραγουδώντας με κείνη τη φωνή, γλυκιά σαν ταξιδιάρικη αύρα, που ξύπναγε τις φρυγανισμένες ψυχές κι έκανε πλάσματα αχόρταγα στην αγάπη όπως ο Φαρίνας να σπαρταρούν. Έτσι του τραγούδαγε για τόπους, χρόνους κι αγάπες ώσπου ο ήλιος ρόδιζε και τα δέντρα σκοτείνιαζαν. Ώσπου ο Φαρίνας ένιωθε πως η καρδιά του θα κομματιαζόταν από ευτυχία.
«Ψάξε να βρεις μια γάτα ν’ αγαπήσεις. Η κυρά μας δεν είναι για σένα. Δεν ήρθε η ώρα της ακόμα ν’ αγαπήσει κι όταν το κάνει θα ‘ναι γι’ άνθρωπο, όχι για γάτο», έλεγε στον Φαρίνα ο Βαγγέλης με πατρική φωνή μπας και του βάλει μυαλό αλλά που ν’ ακούσει εκείνος. Το πέπλο του έρωτα έπεφτε αδιάκοπα στα μάτια της γατοψυχής του κάνοντας τον ν’ απαντά με στόμφο:
«Έτσι λες εσύ που την καρδιά σου τη χάρισες στο πιάτο. Που να καταλάβεις απ’ αγάπη!»
Όμως ο Βαγγέλης καταλάβαινε και τον κοίταζε σκυθρωπός μέσα απ’ τα ζεστά καστανά του μάτια περιμένοντας πότε θα γινόταν το κακό.
Και το κακό ήρθε ένα Φθινόπωρο όταν η Μαρία γυρνώντας από το χωριό με τα σακιά τ’ αλεύρι έφερε κι έναν άντρα μαζί της. Έναν ψηλό μελαχρινό με τετράγωνους ώμους και βαριά φωνή. Μ’ ένα χαμόγελο πλατύ σαν ποταμό.
Απ’ την αρχή ο Φαρίνας μίσησε τον Διονύση. Από την πρώτη στιγμή που ένιωσε πάνω του την παράξενη οσμή του κυνηγού τον φοβήθηκε και του ‘δειξε δόντια και νύχια. Μα όταν είδε να του κλέβει την ευτυχία του, τα απομεσήμερα του στην αγκαλιά της Μαρίας και τα τραγούδια της, λύσσαξε.
«Βρες μια γάτα ν’ αγαπήσεις», ξανάλεγε ο Βαγγέλης τη μέρα που ο Φαρίνας έφυγε να βρει τη μάγισσα των γάτων. Μα εκείνος κλεισμένος στο καβούκι του απέλπιδου έρωτα και της ζήλιας δεν απάντησε. Μπήκε στο δάσος κι έξαψε για το λημέρι της μάγισσας που ‘ξερε τις πιο μεγάλες μαγγανείες της γατοκοινωνίας, γυρεύοντας τη σκοτεινή βοήθεια της.
Τη βρήκε με τον μοβ φιόγκο του θανάτου στο λαιμό να μαγειρεύει μαυρισμένες τσουκάλες με ποντικοουρές και νυχτεριδόγλωσσες. Να ψέλνει τα πανάρχαια νιαουρίσματα της κάτω από ποντικοκεφαλές και ξεραμένα καναρίνια που αιωρούνταν άψυχα απ’ το χαμηλό ταβάνι της υπόγας της.
«Είσαι σίγουρος ότι αυτό θες μαύρε;», τον ρώτησε όταν της άνοιξε την καρδιά του.
«Ναι», απάντησε χωρίς σκέψη. Ναι…
Οι πορτοκαλιές ρίγες της μάγισσας των γάτων ρίγησαν.
Μέσα απ’ τα σκοτάδια του λαγουμιού της, του έφερε τη λεκάνη με το μαύρο πηχτό κατράμι.
«Βάλε πατούσες και νύχια εδώ και θα ‘χεις αυτό που ζητάς. Μα πρόσεχε! Να ‘σαι σίγουρος ότι αυτό που θα συμβεί, είναι αυτό που θέλεις».
«Ναι», ξανάπε ο Φαρίνας κι έβρεξε τις πατούσες του στο μίασμα.
«Τράβα τότε», του ‘πε η μάγισσα κι εκείνος γύρισε χαρούμενος και μοχθηρός στο αγροτόσπιτο για πρώτη φορά τριβόμενος παθιάρικα στις μπότες του Διονύση.
«Για δες τον! Τι έπαθε ξαφνικά τούτος ‘δω;», μουρμούρισε ο Διονύσης στη Μαρία απορημένος.
«Φαίνεται πως σε συνήθισε», απάντησε εκείνη χαμογελώντας που ο αγαπημένος της άντρας έγινε μέρος του σπιτικού της κι ο αγαπημένος της γάτος τον δέχτηκε τελικά.
Μα μόλις ο Διονύσης έσκυψε να χαϊδέψει τον Φαρίνα εκείνος σήκωσε το πόδι με τα κατάμαυρα νύχια-βελόνες και του χαράκωσε βαθιά το χέρι.
«Μη! Βρωμόγατο», φώναξε η Μαρία κι έτρεξε να δει το χέρι του Διονύση που μάτωσε. Χάντρες αίμα κυλούσαν απ’ τα δάχτυλα του.
«Μπα, πανάθεμα σε άτιμε γάτε!», καταριόταν η Μαρία μα ο Φαρίνας δεν έδινε σημασία. Κοιτούσε τον πληγωμένο άντρα με προσμονή, σίγουρος τώρα πως τα μάγια που ‘χε ρίξει στην κυρά του θα διαλυόταν κι εκείνη θ’ άνοιγε πάλι την αγκαλιά της μοναχά για εκείνον.
Ο Διονύσης σύντομα αρρώστησε και κάθε μέρα που περνούσε το δηλητήριο της μάγισσας του ‘τρωγε το κορμί μ’ έναν φλεγόμενο πυρετό. Η καρδιά του χτυπούσε μέρα με τη μέρα όλο και πιο αδύναμα, όλο και πιο απαλά αλλά η χαρά που τόσο επιθυμούσε ο Φαρίνας δεν επέστρεφε. Σα να ‘χε πέσει σε μια δίνη σκοτεινή η καρδιά της Μαρίας βυθιζόταν κι εκείνη σε μια θάλασσα πίκρας. Η φωνή της στέρεψε, τραγούδι δεν ξανακούστηκε κι η ομορφιά της άρχισε να λιώνει πλάι στο χλωμό στήθος του Διονύση που αγκομαχούσε και πάλευε με το φαρμάκι.
Ο γάτος νιαούριζε, γουργούριζε αποζητώντας το χάδι της κυράς του και τα γλυκά της μάτια, μα εκείνη έμοιαζε πια νεκρή. Ο Φαρίνας νιαούριζε και τριβόταν κι ο Βαγγέλης τον παρακολουθούσε λυπημένος. Ώσπου ήρθε ένα πρωί που ο γάτος σηκώθηκε, πήδησε στην άκρη του κρεβατιού του σαβανωμένου με θλίψη και κοίταξε. Κι επιτέλους είδε!
Η Μαρία κοιμόταν αποκαμωμένη από την κούραση κοντά στον άντρα της με την απελπισία χαραγμένη στο πρόσωπο. Την απελπισία της αγάπης.
Κατάλαβε ο γάτος κι η καρδιά του έγινε κομμάτια αφήνοντας στη θέση της, τις τύψεις για το κακό που έκανε σε κείνη που τον ανάστησε, σ’ εκείνη που τον έθρεψε και που του τραγουδούσε τ’ απομεσήμερα της ζωής του.
Έτρεξε στη σιγαλιά του πρωινού να βρει στις γρηγορούσες σκιές της νύχτας τη μάγισσα να της ζητήσει να πάρει πίσω το κακό που έκανε. Μα εκείνη σκληρή σα πέτρα κούνησε το κεφάλι και του ‘πε όχι!
«Σε προειδοποίησα ανόητο γατί! Να το σκεφθείς καλά σου είπα. Ορίστε τώρα. Έρχεσαι και μου ζητάς να πάρω πίσω τα μάγια. Μα δεν μπορώ. Κανείς δεν μπορεί. Μονάχα…», είπε και στην τελευταία λέξη οι ρίγες της γούνας της ρίγησαν σαν τα κυματάκια μιας ενοχλημένης λιμνούλας.
Ο Φαρίνας κοίταξε όλο ελπίδα.
«Μονάχα η μεγάλη θεά μπορεί να σε βοηθήσει πια».
«Και που θα την βρω;», ρώτησε μ’ αφέλεια εκείνος.
Η μάγισσα άφησε ένα κοφτό νιαούρισμα που στη γλώσσα των ανθρώπων θ’ ακουγόταν σαν ειρωνικό γέλιο.
«Στην άκρη του κόσμου! Στην καυτή γη πέρα απ’ τα σύνορα της ομίχλης!», απάντησε.
Ο Φαρίνας έσκυψε το κεφάλι για μια στιγμή, μαστίγωσε νευρικά τον αέρα με την ουρά του κι έπειτα δίχως λέξη άρχισε να τρέχει, να τρέχει και να τρέχει στις ερημιές του κόσμου αναζητώντας μονοπάτια πάνω από ψηλά βουνά και δάση απροσπέλαστα. Με την καρδιά του να ‘χει απομείνει πίσω στη Μαρία έκανε όσο πιο γρήγορα μπορούσε, αγνοώντας τις ταλαιπώριες, περνώντας ποτάμια και θάλασσες με σκυλοπνίχτες και διασχίζοντας τους δρόμους πολυάνθρωπων, τρομαχτικών πόλεων.
Ώσπου έφτασε σε τόπους άγονους που στέναζαν κάτω απ’ τον ήλιο λιώνοντας ανελέητα στην ατέλειωτη λαύρα. Ξεθεωμένος βρήκε το άγνωστο ιερό της μάνας όλων των γάτων και στο δροσερό γεμάτο σκόνη λησμονιάς εσωτερικό του έσυρε τα βήματα του και προσευχήθηκε για λύτρωση.
Οι σκιές πίσω απ’ τις κολώνες του ναού συμπτύχθηκαν κι απ’ την μαύρη οροφή έσταξαν σιγανά νιαουρίσματα και τρομαχτικά γουργουρητά. Ο Φαρίνας μαζεύτηκε τρομαγμένος και κοίταξε γύρω του τον άδειο χώρο καθώς οι τρίχες της γούνας του ορθώθηκαν παρά τη θέληση του. Μια γιγάντια γατοσκιά πήδησε στον τοίχο μπροστά του.
Αλαφιασμένος άκουσε τη φωνή της.
«Αυτό που ήρθες να ζητήσεις είναι βαρύ γιε μου».
Μια γλυκιά, βαθιά κατανόηση τύλιξε την ψυχή του στο άκουσμα της φωνής. Έσκυψε το κεφάλι ταπεινά.
«Ναι μάνα, μα το ίδιο και το κακό που έκανα», ψιθύρισε.
«Αλήθεια είναι γιε μου, αλήθεια… Κι αν τώρα βαστάει η καρδιά σου πρέπει να πληρώσεις γι’ αυτό», είπε η γατομάνα.
«Θα πληρώσω», απάντησε χωρίς δισταγμό ο Φαρίνας.
«Κάθε γάτος γιε μου, έχει εφτά ζωές να ζήσει, εφτά ψυχές να λιώσει. Το ίδιο κι εσύ. Αν επιθυμείς ν’ αντιστρέψεις το κακό που έκανες και να γλιτώσει τον τάφο εκείνος ο άνθρωπος πρέπει να του χαρίσεις τις έξη απ’ αυτές».
Εφτά ψυχές έχουν οι γάτοι, εφτά ζωές να λιώσουν κι ο Φαρίνας με τη σκέψη στη Μαρία του, στα τραγούδια του απομεσήμερου, έδωσε τις έξη. Μια να μου μείνει να την ακούω να τραγουδά ευτυχισμένη μου φτάνει, σκέφτηκε.
Η γατοσκιά στον τοίχο κουλουριάστηκε κι έγινε μια μαύρη τρύπα στον τοίχο του ναού των γάτων και πίσω της, μόνη στο αδιαπέραστο σκοτάδι είδε μια φωτιά αναμμένη μπρος απ’ ένα βωμό. Πάνω στο βωμό υπήρχαν ακουμπισμένα εφτά κόκκινα κουβάρια από μάλλινη κλωστή. Εφτά μάλλινες μπάλες απ’ εκείνες που λιγουρεύονται τα γατόπουλα όταν είναι μικρά.
«Κάνε αυτό που πρέπει λοιπόν», είπε μια φωνή μέσα του.
Ο Φαρίνας πλησίασε το βωμό και πηδώντας πάνω του έσπρωξε με την πατούσα του έξη κουβάρια στην πυρά. Κι οι έξη ζωές του κάηκαν.
Έτσι, χωρίς λύπη πια, λίγο πιο ανάλαφρος ο Φαρίνας, έφυγε απ’ το ναό των γάτων κι έκανε το μακρύ ταξίδι του γυρισμού σίγουρος ότι η κυρά του όμορφη, ευτυχισμένη πάλι θα τον περίμενε τραγουδώντας στην άκρη του δάσους.
Και πέρασε πάλι τις πόλεις, τις θάλασσες και τα ποτάμια, τα δάση και τις ερημιές ώσπου ένα χάραμα χειμερινό να φτάσει αγκομαχώντας πίσω στο αγροτόσπιτο. Μα οι ταλαιπώριες τον είχαν προφτάσει κι αυτές. Ο Φαρίνας είχε κουραστεί και λίγο πριν τον φράχτη τα γοργοπόδαρα του λύγισαν στο αφράτο χιόνι.
Ο Βαγγέλης πλησίασε κι είδε τον γάτο στο χιόνι όπως τότε εκείνη τη μέρα που τον είχε ανακαλύψει γατί, ψόφιο σχεδόν. Τον πήρε πάλι λυπημένος και ψυχοπονιάρης στο στόμα του και τον κουβάλησε στο σπίτι.
Και με το βραχνό του γαύγισμα σήκωσε τον κόσμο.
Η πόρτα άνοιξε κι ένας άντρας στάθηκε πάνω απ’ τον Φαρίνα. Ο γάτος είδε τον Διονύση κι η ελπίδα ξαναγεννήθηκε. Τώρα η κυρά μου θα ‘ρθει να με μαζέψει, σκέφτηκε κι άφησε ένα παραπονεμένο νιαούρισμα σα συγνώμη. Μα η Μαρία δεν ήρθε. Ο Διονύσης τον μάζεψε αμίλητος και θλιμμένος. Τον πήρε στην αγκαλιά του και κάθισε λυπημένος στην καρέκλα που άλλοτε καθόταν εκείνη.
«Πέθανε γάτε..., πέθανε απ’ τη λύπη της για ‘μένα. Πέθανε που δεν ήσουν εκεί να μοιραστείς τον πόνο της. Πέθανε…», ψιθύρισε ο άντρας αφηρημένα και κοίταξε έξω απ’ το παράθυρο.
Οι γάτοι δεν μπορούν να κλάψουν, να βγάλουν δάκρυα όπως οι άνθρωποι κι αυτό κάνει τον πόνο πιο μεγάλο κι απ’ τον ήλιο.
Αγκομαχώντας, μ’ ότι του ‘χε απομείνει τότε, ο Φαρίνας προσευχήθηκε ξανά στη μεγάλη γατομάνα μια τελευταία ευχή. Και κάπου μακριά, στην άκρη του κόσμου ένα κατακόκκινο κουβάρι κύλησε απ’ έναν βωμό και έπεσε μέσα σε μια πυρά.
Το πνεύμα του Φαρίνα λευτερώθηκε απαλά απ’ τα δεσμά της σάρκας και της γούνας, πέταξε για τον ουρανό που φώτιζε το χάδι της καινούργιας μέρας και στη σιγαλιά του κρυσταλλένιου ουρανού συνάντησε το πνεύμα της αγαπημένης του Μαρίας που κυλούσε πίσω στον κόσμο των ζωντανών.
Μια αχτίδα φώτισε τις ψυχές, την ανθρώπινη και τη γατίσια που ενώθηκαν για μια στιγμή ψηλά πάνω απ’ τη γη κι ένα γλυκό τραγούδι έσπρωξε τη μια ψηλά και την άλλη χαμηλά.

Οι γάτοι πάνε, οι γάτοι έρχονται και σαν σκιές κοιτούν τους καιρούς των ανθρώπων. Γλύφουν το γάλα που στάζει απ’ τα τραπέζια της ζωής τους και κουλουριάζονται στις αγκαλιές τους ανταποδίδοντας μια αγάπη γεμάτη νύχια και μάτια κίτρινα που κοιτάζουν με τη δικαιοσύνη της ζούγκλας. Κι οι μαύροι γάτοι είναι οι πιο αδιάλαχτοι για τον πολιτισμό των ανθρώπων, οι πιο ατίθασοι και παράφοροι. Παράφοροι στην ελευθερία τους, παράφοροι στην αγάπη τους…

Το διήγημα αυτό είναι αφιερωμένο στον Φαρίνα, το πιο αγαπημένο απ' όλους του γάτους που πέρασαν από τη ζωή μου...